Zoals sommige mensen wel weten ben ik afgelopen jaren wat geschoven qua politieke standpunten, van puur socialisme/trotskisme richting sociaal-anarchisme. Ik vind elke vorm van macht of autoriteit verwerpelijk, wat de switch qua politieke voorkeur verklaard. Die afkeer voor macht werd afgelopen jaren steeds diepgaander, door o.a. harde staatsterreur die ik meemaakte tijdens verschillende demonstraties en het stelselmatige bedrog van de huidige machthebbers.

Toen ik begon met dit stuk was de titel "Macht, autoriteit, een noodzakelijk kwaad", naar mate ik vorderde werd het breder en breder, de uiteindelijke titel is dan ook "Echte democratie, is het mogelijk?" geworden. Als je het stuk hebt gelezen weet je waarom

Macht is een slecht iets, dat enkel leid tot onderdrukking, moord en terreur. Anarchisten verwerpen om die reden ook elke vorm van macht, marxisten daarintegen willen democratisch gecontroleerde macht van het volk. Verder zijn er vele stromingen die daar ergens tussen hangen, iets waar ik mezelf ook tot reken

Hoe eens ik het gevoelsmatig met anarchisten ben over de afwijzing van elke vorm van macht en autoriteit, lijkt het me in de praktijk onmogelijk om op globale schaal te realiseren. Op kleine schaal kan dat weldegelijk. In elke woongroep waar anarchisten, maar ook socialisten samenwonen, als een kraakpand is weldegelijk een soort van klein-anarchisme. Dingen die in en om het huis spelen worden via consensus op gelijkwaardige basis besloten en dat werkt prima.

Maar werkt dat op een hoger niveau? Een kermerk van echte democratie is dat mensen besluiten nemen over dingen waar ze wat over te besluiten hebben. Over individuele vrijheden heeft niemand wat te zeggen, behalve degene om wie het gaat, eenieder is vrij om te doen met zijn lichaam en geest zoals hij dat wenst te doen. Over de taakverdeling in huis overleggen en besluiten de mensen die erin wonen en hoe het buurtcentrum moet worden ingericht, besluit de buurt, niemand anders.

Dit zijn allemaal dingen die op lokaal niveau zijn en prima via consensus of basisdemocratie te besluiten zijn, maar hoe moet er besloten worden over grotere punten, als bijvoorbeeld het openbaar vervoer? Het is onmogelijk om met miljoenen mensen tegelijk te vergaderen, wat wel noodzakelijk is omdat het iedereen aangaat. Het is in zulke situaties onvermijdelijk mensen te kiezen die dat OV gaan aansturen, en op dat moment creeër je macht. Je geeft iemand de verantwoordelijkheid om het te regelen, je geeft iemand die macht.

Iedereen kent de uitspraak macht maakt corrupt, het is niet zomaar een uitspraak, het is de realiteit die we nu ook in het dagelijkse leven zien, corruptie en leugens door de machthebber, regionaal tot globaal en alle lagen ertussen.

Een realiteit die onvermijdelijk lijkt, maar is dat ook zo? Is het mogelijk een socialistische, danwel anarchistische (wat mij betreft is dat exact hetzelfde) wereld te creeëren waar de macht niet corrumpeert? Ik denk van wel, maar het is verdomd lastig.

De sleutel hierin is controle, of beter gezegt: democratische controle van onderop. De 'macht', de verantwoordelijken, worden gekozen om te doen wat het volk verteld wat ze moeten doen, niet andersom! Wij zijn geen verantwoording schuldig aan hen, zij zijn dat aan ons!

Nu zullen veel mensen denken: 'dat is nu toch ook zo? wij kiezen een overheid die onze belangen behartigd.', maar is dat werkelijk zo? Een meerderheid van de bevolking is tegen de verhoging van de AOW leeftijd, dat wordt toch doorgedrukt. Een meerderheid stemde tegen de europese grondwet, toch wordt die zeer binnenkort ingevoerd. Zo zijn er talloze voorbeelden waaruit blijkt, dat de machthebbers zichzelf zien als herders die de kudde moeten leiden, in plaats van mede-schapen die worden gekozen om bepaalde zaken voor de rest van de kudde te regelen, met instemming van die kudde. Is eenmaal per 4 jaar op een knopje drukken en verder zwijgen democratisch? ik dacht het niet!

Maar hoe dan wel? Er zou bijvoorbeeld een soort piramideconstructie kunnen komen. De gekozen wijkraad neemt besluiten over die wijk, alle wijkraden van een stad nemen de besluiten over die stad etc etc. Ook zou er gestemt kunnen worden voor elk type raad; De buurt kiest een buurtraad, de bewoners van de stad kiezen een stadsraad en alle bewoners van een land kiezen een landsraad. 2 mogelijke opties, maar er zijn vele mogelijkheden, die alleen voordelen hebben, maar zeker ook nadelen.

Nadelen; Iets dat democratie, zeker zulke soorten gelaagde democratie, zeker hebben. Democratie het niet 'het' systeem, het is simpelweg het meest eerlijke en gelijkwaardige wat we tot nu toe bedacht hebben. De nadelen van democratie zijn vrij duidelijk; De meerderheid heerst in bepaalde mate over de minderheid, waardoor er al lagen worden gecreeërd. De democratische spelregels moeten worden afgesproken en vastgelegd, gekozenen moeten elk moment kunnen worden teruggefloten door het volk, wat bijna onvermijdelijk bergen aan bureaucratie met zich meebrengt, al die 'spelregels' moeten immers worden vastgelegd en worden uitgevoerd.

En wie gaat die uitvoeren en controleren? Het volk zelf, maar wederom kunnen niet miljoenen mensen steeds samen die uitvoering doen en controleren, er moeten daarvoor weer mensen worden aangesteld, waardoor er weer een laag en de benodigde regels, dus bureaucratie, bijkomt.

Tijdens een ledencongres heb ik werkelijk ervan genoten van de democratische spelregels binnen een organisatie als bijvoorbeeld de IS, het wordt vaak zo ingewikkeld gemaakt dat het een heel gedoe is om die vastgestelde regels ook na te leven en uit te voeren, en dat de gekozen voorzitter van de congres er zelf ook niet altijd uitkomt door die wirwar aan regels. Maar door een deel van die regels eruit te laten, de regeltjes te verminderen, creeër je weer meer risico op ondemocratisch handelen.

Echte democratie is verdomd lastig, er zijn veel regels nodig om het te laten werken, maar al die regels zorgen er weer voor dat het gelaagd, onoverzichtelijk en misschien zelfs ondoorzichtig word, waardoor corruptie en autoriteit weer kunnen zegevieren.

Of echte democratie mogelijk is? Ik weet het niet, ik geloof erin, er zijn alleen zoveel mitsen en maren dat zelfs de meest overtuigde revolutionair zo nu en dan flink aan het twijfelen is. Hoe we een nieuwe wereld vorm moeten geven, hoe we oneindige bureaucratie kunnen vermijden,  en is dat allemaal wel mogelijk? Ik heb geen flauw idee, maar ik ga hier op deze blog èn daarbuiten graag daarover in discussie!